Famille Fagaceae
Genre Quercus Linnaeus (1753)
Statut du taxon : accepté - (Mise à jour : 04/2026).
Publication : Species Plantarum 2: 994. 1753.
Liens taxinomiques : (en gras les genres valides) Lithocarpus, Notholithocarpus.
Synonymie : Balanaulax Raf. (1838), Cerris Raf. (1838), Cyclobalanopsis Oerst. (1867), nom. cons., Dryopsila Raf. (1838), Eriodrys Raf. (1838), Erythrobalanus (Oerst.) O.Schwarz (1936), Ilex Mill. (1754), nom. illeg. homonym. Post, Macrobalanus (Oerst.) O.Schwarz (1936), Perytis Raf. (1838), Scolodrys Raf. (1838).
Noms vernaculaires : chêne ; Engl. oak.
Bibliographie : A. Camus, Les Chênes, Monographie du genre Quercus, 1934-1949.
Krüssmann Gerd, Manuel of cultivated broad-leaved trees & shrubs Volume II, 1985.
Collectif, The families and genera of vascular plants, Tome II, Edited by E. Kubitzki, 1993.
Collectif, Flora of China volume 4 Cycadaceae through Fagaceae, 1999.
Collectif, Flora of North America volume 3 Magnoliophyta: Magnoliidae and Hamamelidae, 1997.
A. le Hardÿ de Beaulieu et T. Lamant, Guide illustré des chênes, Tome I & II , 2006
Collectif, Mabberley's Plant-Book, 4rd edition 2017, Cambridge UP.
Description à venir
Ci-dessous classification avant 2017. Depuis cette date une nouvelle classification basée sur la structure du pollen a été publiée, je la transcrirai avec commentaires ultérieurement.
Sous-genre : Cyclobalanopsis
Sous-genre : Quercus
Section 1 : Lobatae (chênes rouges) (ex Erythrobalanus)
Section 2 : Protobalanus (chênes dorés)
Section 3 : Quercus (chênes blancs)
Taxons inférieurs : environ 450 espèces acceptées à ce rang sous réserve de cohérence taxinomique. En italique, taxons synonymes ou controversés au rang de l'espèce (souvent considérés jusqu'ici comme des sous-espèces ou des variétés). Syn. = synonyme de suivi du nom du taxon. Ci-dessous 458 espèces acceptées à ce rang selon Kew Gardens auxquelles s'ajoutent 192 hybrides naturels référencés ce qui, d'ores et déjà, en dit long quant à la propension de ce genre à générer une pléthore de taxons que le pointillisme légendaire du botaniste élève trop souvent au rang d'espèce (phénomène également présent dans de nombreux genres dont Eucalyptus) ; ne pas oublier aussi les milliers de taxons infra-spécifiques (essentiellement au rang de la variété voire de la forme, valides ou non) qui génèrent une synonymie complexe qui aurait pu être évitée sans cette frénésie du détail qu'on ne retrouve pas en zoologie et au dépens de la variabilité naturelle de l'espèce ! Le genre Quercus a un nombre d'espèces (et plus généralement de taxons) sur-évalué.
Pour exemple Quercus sontraensis à aire très restreinte élevé au rang d'espèce juste pour les différences suivantes avec 2 espèces sympatriques : diffère de Q. cambodiensis par des marges foliaires nettement serrées dans le 1/3 apical et une cupule dont tous les anneaux (sauf les 2 supérieurs) ont une marge dentée ; diffère de Q. langbianensis par une cupule plus profonde, des anneaux concentriques tous nettement dentés sauf les 2 supérieurs, un gland ellipsoïde large, et une cicatrice basilaire à peine convexe (description reprise du site de Jean-Louis Hélardot http://jeanlouis.helardot.free.fr)
| Quercus acatenangensis Quercus acerifolia Quercus acherdophylla Quercus acrodonta Quercus aculcingensis Quercus acuta Quercus acutangula Quercus acutifolia Quercus acutissima Quercus aerea Quercus afares Quercus affinis Quercus agrifolia Quercus airensis taxon douteux (1) Quercus ajoensis Quercus alba Quercus albicaulis Quercus albocincta Quercus aliena Quercus alnifolia Quercus alpescens Quercus annulata Quercus apiculata Quercus aquifolioides Quercus arbutifolia Quercus argentata Quercus argyrotricha Quercus ariifolia Quercus aristata Quercus arizonica Quercus arkansana Quercus asymmetrica Quercus aucheri Quercus augustinei Quercus aurea Quercus auricoma, syn. Q. cambodiensis Quercus austrina Quercus austrocochinchinensis Quercus baloot Quercus bambusifolia Quercus baniensis Quercus baolamensis Quercus baronii Quercus barrancana Quercus bawanglingensis Quercus bella Quercus benthamii Quercus berberidifolia Quercus bicolor Quercus bidoupensis taxon douteux (2) Quercus blakei Quercus blaoensis Quercus boyntonii Quercus braianensis Quercus brandegeei Quercus brandisiana Quercus brantii Quercus breedloveana Quercus brenesii Quercus brevicalyx Quercus breviradiata Quercus buckleyi Quercus calophylla Quercus cambodiensis Quercus camusiae Quercus canariensis Quercus canbyi Quercus carduchorum Quercus carmenensis Quercus castanea Quercus castaneifolia Quercus cedrosensis Quercus centenaria, taxon douteux Quercus cerris Quercus championii Quercus changhualingensis Quercus chapmanii Quercus charcasana Quercus chartacea Quercus chenii Quercus chevalieri Quercus chihuahuensis Quercus chimaltenangana Quercus chinantlensis, syn Q. glaucescens Quercus chrysocalyx Quercus chrysolepis Quercus chrysotricha Quercus chungii Quercus ciliaris Quercus coahuilensis Quercus coccifera Quercus cocciferoides Quercus coccinea Quercus coffeicolor Quercus conduplicans Quercus confertifolia Quercus congesta Quercus convallata Quercus conzattii Quercus copeyensis Quercus cornelius-mulleri Quercus corrugata Quercus cortesii Quercus costaricensis Quercus crassifolia Quercus crassipes Quercus crispifolia Quercus crispipilis Quercus cualensis Quercus daimingshanensis Quercus dalechampii Quercus dankiaensis Quercus delavayi Quercus delgadoana Quercus delicatula Quercus deliquescens Quercus dentata Quercus depressa Quercus depressipes Quercus deserticola Quercus devia Quercus dilacerata Quercus dinghuensis Quercus disciformis Quercus diversifolia Quercus dolicholepis Quercus dongfangensis Quercus donnaiensis Quercus douglasii Quercus dumosa Quercus durata Quercus durifolia Quercus edithiae Quercus eduardi Quercus edwardsiae Quercus elevaticostata Quercus ellipsoidalis Quercus elliptica Quercus elmeri Quercus emoryi Quercus engelmannii Quercus engleriana Quercus estremadurensis Quercus eumorpha Quercus fabrei Quercus faginea Quercus falcata Quercus fimbriata Quercus floccosa Quercus flocculenta Quercus floribunda Quercus frainetto Quercus franchetii Quercus frutex Quercus fuliginosa Quercus fulva Quercus furfuracea |
Quercus fusiformis Quercus gaharuensis Quercus galeanensis Quercus gambelii Quercus gambleana Quercus garryana Quercus gemelliflora Quercus geminata Quercus georgiana Quercus germana Quercus ghiesbreghtii Quercus gilliana Quercus gilva Quercus glabrescens Quercus glauca Quercus glaucescens Quercus glaucoides Quercus gomeziana Quercus gracilenta Quercus gracilior Quercus grahamii Quercus gravesii Quercus greggii Quercus griffithii Quercus grisea Quercus gulielmi-treleasei Quercus gussonei Quercus guyavifolia Quercus handeliana Quercus hartwissiana Quercus havardii Quercus helferiana Quercus hemisphaerica Quercus hinckleyi Quercus hintonii Quercus hintoniorum Quercus hirtifolia Quercus honbaensis Quercus hondae Quercus hui Quercus huicholensis, douteux à ce rang Quercus humboldtii Quercus hypargyrea Quercus hypoleucoides Quercus hypophaea Quercus hypoxantha Quercus ichnusae Quercus ignaciensis Quercus ilex Quercus ilicifolia Quercus iltisii Quercus imbricaria Quercus incana Quercus infectoria Quercus inopina Quercus insignis Quercus intricata Quercus invaginata Quercus ithaburensis Quercus jenseniana Quercus jinpinensis Quercus john-tuckeri Quercus jonesii Quercus juergensenii Quercus kelloggii Quercus kerangasensis Quercus kerrii Quercus kinabaluensis Quercus kingiana Quercus kiukiangensis Quercus kongshanensis Quercus kotschyana Quercus kouangsiensis Quercus laceyi Quercus laeta Quercus laevis Quercus lamellosa Quercus lanata Quercus lancifolia Quercus langbianensis Quercus laurifolia Quercus laurina Quercus lenticellata Quercus leucotrichophora Quercus liaoi Quercus libani Quercus liboensis Quercus liebmannii Quercus lineata Quercus litseoides Quercus lobata Quercus lobbii Quercus lodicosa Quercus longinux Quercus longispica Quercus look Quercus lowii Quercus lungmaiensis Quercus lusitanica Quercus lyrata Quercus macdougallii Quercus macranthera Quercus macrocalyx Quercus macrocarpa Quercus magnoliifolia Quercus magnosquamata Quercus mangdenensis douteux à ce rang Quercus manzanillana Quercus margarettae Quercus marilandica Quercus marlipoensis Quercus martinezii Quercus mcvaughii Quercus meavei Quercus meihuashanensis Quercus melissae Quercus merrillii Quercus mespilifolia Quercus mexiae douteux à ce rang Quercus mexicana Quercus michauxii Quercus microphylla Quercus minima Quercus miquihuanensis Quercus miyagii Quercus mohriana Quercus mongolica Quercus mongolicoides, var. de Q. mongolica Quercus monimotricha Quercus monnula Quercus montana Quercus morii Quercus motuoensis Quercus muehlenbergii Quercus mulleri Quercus myrsinifolia Quercus myrtifolia Quercus ngochoaensis douteux à ce rang Quercus nigra Quercus ningangensis Quercus ningqiangensis Quercus nivea Quercus nixoniana Quercus obconica Quercus oblongifolia Quercus obtusanthera Quercus obtusata Quercus oglethorpensis Quercus oidocarpa Quercus oleoides Quercus oocarpa Quercus opaca Quercus ophiosquamata Quercus orocantabrica Quercus oxyodon Quercus oxyphylla Quercus pachyloma |
Quercus pacifica Quercus pagoda Quercus palmeri Quercus palustris Quercus panamandinaea Quercus pannosa Quercus parvula Quercus pauciradiata Quercus paxtalensis Quercus peduncularis Quercus peninsularis Quercus pennivenia Quercus pentacycla Quercus percoriacea Quercus perpallida Quercus persica Quercus petelotii Quercus petraea Quercus phanera Quercus phellos Quercus phillyreoides Quercus pinbianensis Quercus pinnativenulosa Quercus planipocula Quercus platycalyx Quercus poilanei Quercus polymorpha Quercus pontica Quercus porphyrogenita Quercus potosina Quercus praeco Quercus pringlei Quercus prinoides Quercus protoroburoides Quercus pseudosetulosa Quercus pseudoverticillata Quercus pubescens Quercus pumila Quercus pungens Quercus purhepecha douteux à ce rang Quercus purulhana Quercus pyrenaica Quercus quangtriensis Quercus radiata Quercus ramsbottomii Quercus rehderiana Quercus rekonis Quercus repanda Quercus resinosa Quercus rex Quercus robur Quercus robusta Quercus rotundifolia Quercus rubra Quercus rubramenta Quercus rugosa Quercus runcinatifolia Quercus rupestris Quercus rysophylla Quercus sadleriana Quercus saei Quercus sagraeana Quercus salicifolia Quercus salicina Quercus saltillensis Quercus sanchez-colinii Quercus sapotifolia Quercus sarahmariae Quercus saravanensis Quercus sartorii Quercus schottkyana Quercus schultzei Quercus scytophylla Quercus sebifera Quercus seemannii Quercus segoviensis Quercus semecarpifolia Quercus semiserrata Quercus semiserratoides Quercus senescens Quercus serrata Quercus sessilifolia Quercus setulosa Quercus shangxiensis Quercus shennongii Quercus shingjenensis Quercus shumardii Quercus sichourensis Quercus sideroxyla Quercus similis Quercus sinuata Quercus skinneri Quercus sontraensis douteux à ce rang Quercus sororia Quercus spinosa Quercus steenisii Quercus stellata Quercus stenophylloides Quercus stewardiana Quercus striatula Quercus suber Quercus subsericea Quercus subspathulata Quercus sumatrana Quercus supranitida Quercus tarahumara Quercus tardifolia Quercus tarokoensis Quercus tatakaensis Quercus texana Quercus thomsoniana Quercus thorelii Quercus tiaoloshanica Quercus tinkhamii Quercus tomentella Quercus tomentosinervis Quercus tonduzii Quercus toumeyi Quercus toxicodendrifolia Quercus treubiana Quercus trojana Quercus trungkhanhensis Quercus tsinglingensis Quercus tuberculata Quercus tuitensis Quercus tungmaiensis Quercus turbinella Quercus undata Quercus ungeri Quercus urbani Quercus utilis Quercus uxoris Quercus vacciniifolia Quercus valdinervosa Quercus vallicola Quercus variabilis Quercus vaseyana Quercus velutina Quercus verde Quercus vestita Quercus vicentensis Quercus viminea Quercus virginiana Quercus vulcanica Quercus welshii Quercus wislizeni Quercus wutaishanica Quercus xalapensis Quercus xanthoclada Quercus xanthotricha Quercus xuanlienensis Quercus xylina Quercus yanqianii Quercus yiwuensis Quercus yonganensis Quercus yongchunana |
1. synonyme de Q. coccifera var. tomentosa pour Kew mais de Q. x auzendei pour WPO Plant List (écrit auzandrii ?), taxon avec une pléthore de synonyme ! Certainement un hybride.
2. Quercus bidoupensis mentionné dans les bases de Kew et du Plant list comme une espèce acceptée mais se trouve aussi validée en tant qu'espèce de Lithocarpus : que penser du système de validation taxinomique noyé sous la pléthore de taxons publiés ?
Hybrides naturels
| Quercus x acutidens Quercus x albescens Quercus x alienocrispula Quercus x alienoserratoides Quercus x alvordiana Quercus x andegavensis Quercus x andresii Quercus x andrewsii Quercus x anguste-lepidota Quercus x anselmi Quercus x arrimatensis Quercus x ashei Quercus x atlantica Quercus x autumnalis Quercus x auzendei Quercus x avellaniformis Quercus x baenitzii Quercus x barnova Quercus x basaseachicensis Quercus x beadlei Quercus x beaumontiana Quercus x bebbiana Quercus x beckyae Quercus x beguinotii Quercus x benderi Quercus x bernardensis Quercus x beturica Quercus x bimundorum Quercus x blufftonensis Quercus x brittonii Quercus x burnetensis Quercus x bushii Quercus x byarsii Quercus x caduca Quercus x caesariensis Quercus x campitica Quercus x cantabrica Quercus x capeloana Quercus x capesii Quercus x carrissoana Quercus x celtica Quercus x cerrioides Quercus x chrysopoda Quercus x chrysopoda Quercus x cocksii Quercus x comptoniae Quercus x coscojosuberiformis Quercus x coutinhoi Quercus x cravenensis Quercus x deamii Quercus x deleiensis Quercus x demareei Quercus x diegoi Quercus x diosdadoi Quercus x discreta Quercus x diversiloba Quercus x drummondii Quercus x duriensis Quercus x dysophylla Quercus x eborense Quercus x egglestonii Quercus x eplingii Quercus x ewanii Quercus x exacta |
Quercus x fangshanensis Quercus x faxonii Quercus x fernaldii Quercus x fernowii Quercus x filialis Quercus x firmurensis Quercus x fontana Quercus x fontanesii Quercus x fontqueri Quercus x gallaecica Quercus x ganderi Quercus x gaonae Quercus x garlandensis Quercus x giffordii Quercus x guadalupensis Quercus x harbisonii Quercus x hastingsii Quercus x hawkinsiae Quercus x haynaldiana Quercus x helvetica Quercus x heterophylla Quercus x hillii Quercus x hispanica Quercus x hopeiensis Quercus x howellii Quercus x humidicola Quercus x incomita Quercus x inconstans Quercus x introgressa Quercus x jackiana Quercus x jolonensis Quercus x joorii Quercus x kerneri Quercus x kinseliae Quercus x kiusiana Quercus x knoblochii Quercus x leana Quercus x lousae Quercus x ludoviciana Quercus x maccormickoserrata Quercus x macdonaldii Quercus x macnabiana Quercus x mannifera Quercus x mccormickii Quercus x megaleia Quercus x mellichampii Quercus x mohlenbrockii Quercus x montserratii Quercus x morehus Quercus x morisii Quercus x moultonensis Quercus x munzii Quercus x mutabilis Quercus x neopalmeri Quercus x neotharpii Quercus x nipponica Quercus x numantina Quercus x numidica Quercus x ordenensis Quercus x organensis Quercus x oviedoensis Quercus x pacensis Quercus x pachucana Quercus x palaeolithicola |
Quercus x palmeriana Quercus x parkeri Quercus x parkeri Quercus x pastorae Quercus x pastorensis Quercus x paui Quercus x podophylla Quercus x pongtungensis Quercus x prasina Quercus x pseudinfectoria Quercus x pseudodalechampii Quercus x puentei Quercus x rechingeri Quercus x rehderi Quercus x richteri Quercus x riparia Quercus x robbinsii Quercus x rolfsii Quercus x rosacea Quercus x rosa-pintii Quercus x rotensis Quercus x rudkinii Quercus x runcinata Quercus x salcedoi Quercus x sampaioana Quercus x saulii Quercus x schneideri Quercus x schochiana Quercus x schuettei Quercus x senneniana Quercus x smallii Quercus x stelloides Quercus x sterilis Quercus x sternbergii Quercus x sterretii Quercus x streimii Quercus x subconvexa Quercus x subconvexa Quercus x subintegra Quercus x subpyrenaica Quercus x substellata Quercus x succulenta Quercus x szechenyana Quercus x tabajdiana Quercus x takaoyamensis Quercus x tavaresii Quercus x tharpii Quercus x tingitana Quercus x tlemcenensis Quercus x tottenii Quercus x townei Quercus x trabutii Quercus x tridentata Quercus x turneri Quercus x undulata Quercus x urartensis Quercus x urticifolia Quercus x vaga Quercus x voigtii Quercus x wagneri Quercus x walteriana Quercus x welwitschii Quercus x willdenowiana Quercus x yokohamensis |
